เมตตา เสียสละ รับผิดชอบ
Menu

การฝึกอบรมผู้ดูแลช่างเครื่องช่วยคนพิการ ระดับ 1 รุ่น 8

มูลนิธิขาเทียม ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

ระหว่างวันที่ 28 พฤศจิกายน 2558 – 4 ธันวาคม 2558 ณ โรงพยาบาลอุ้มผาง จ.ตาก

 

          Anatomy of the lower extremity เป็นส่วนสำคัญที่ช่างทำขาเทียมต้องศึกษาว่ามีรูปร่างอย่างไร ส่วนประกอบอะไรบ้าง มีหน้าที่ทำอะไร เพื่อ เข้าใจหน้าที่การทำงานของส่วนประกอบของขาและชีวกลศาสตร์ที่ทำให้มนุษย์เดินได้ เพื่อให้สามารถทำขาเทียมได้ถูกต้องและมีรูปร่างใกล้เคียงกับกายวิภาคจริง

          Movement of joint ร่างกายของมนุษย์จะเคลื่อนไหวไปได้นั้นต้องอาศัยการทำงานของข้อต่างๆ ซึ่งข้อต่างๆ เหล่านี้มีทิศทางการเคลื่อนไหวที่จำเพาะและมีของเขตการเคลื่อนไหว ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสิ่งสำคัญที่ช่างทำ ขาเทียมและผู้ดูและต้องงรู้ ซึ่งแนวทางการเคลื่อนไหวของร่างกายมนุษย์ มีดังนี้

     1. การเคลื่อนไหวในแนวระนาบหน้า – หลัง (Anterior – Posterior)

     2. การเคลื่อนไหวแนวระนาบด้านข้างของลำตัว กางออก – หุบเข้า (Abduction – Adduction)

     3. การเคลื่อนไหวแนวตั้งของลำตัวขนานกับพื้นโลกเรียก Rotation ถ้าหมุนเข้าหากึ่งกลางของลำตัวเรียก Internal rotation ถ้าหมุนออกนอกกึ่งกลางลำตัวเรียก External rotation

          Amputation การตัดขามีหลักอยู่ว่า ตัดให้ยาวไว้ให้มากที่สุดพอที่จะสามารถทำขาเทียมชนิดที่พอดีที่เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้ป่วย แต่ต้องเนื้อเยื่อที่ปลายต่อขาต้องดี มีเลือดไปเลี้ยงดี เนื้อเยื่อคลุมกระดูกดี โดยเฉพาะตอขาต้องสวมใส่เบ้าขาเทียมได้กระชับไม่เจ็บปวด สวยงาม และสามารถเดินได้ใกล้เคียงคนปกติมากที่สุด ซึ่งระดับของการตัดขามีดังนี้

     1. การตัดระดับเหนือเข่า (Above the knee amputation) แบ่งได้เป็น

          a. Hemipelvactomy เป็นการตัดโดยเอากระดูกเชิงกรานออกไปด้านหนึ่ง

          b. Hip disarticulation เป็นการตัดโดยเอากระดูก Femur ออกทั้งหมด

          c. Transfemoral amputation มี 3 ระดับ คือ Short AK amputation (เหลือ Femur < 50%), Standard AK amputation (เหลือ Femur 50%-70%), Long AK               amputation (เหลือ Femur > 75%)

     2. การตัดระดับข้อเข่า เป็นการตัดผ่านข้อเข่า โดยส่วนปลายของ Femur และ Patella ยังเหลืออยู่ ข้อดีของการตัดแบบนี้คือกล้ามเนื้อส่วนใหญ่แข็งแรง ข้อเสีย ใส่เบ้า          เทียมลำบาก ไม่สวย เหวียงขาเดินลำบาก

     3. การตัดระดับใต้เข่า (Below the knee amputation) แบ่งได้เป็น

          a. Short BK amputation ตัดเหลือกระดูก Tibia < 4 นิ้ว

          b. Standard BK amputation ตัดเหลือกระดูก Tibia 5-7 นิ้ว

          c. Long BK amputation ตัดเหลือกระดูก Tibia > 7 นิ้ว

     4. การตัดระดับข้อเท้า (Syme’s amputation) การตัดที่ระดับข้อเท้าโดยเอาตาตุ่มออกบางส่วน

 

นางสาววิไลรัตน์ ตินะคัด นักกายภาพบำบัด